Kaynak ve kapsam

İçerik inceleme notları

Son inceleme: . Bu sayfa olay, komutan ve donanma anlatılarının hangi kaynaklarla karşılaştırıldığını gösterir. Bir kaynağın okunması, bütün sayfanın doğrulanması değildir. Kurum anlatısı, koleksiyon açıklaması ve özgün savaş belgesi aynı tür kanıt sayılmaz.

Kaynak kataloğunun şeması ve kayıt durumları değiştirilmedi. Saatler, mevcutlar, zayiat, kişi kimlikleri ve koordinatlar için kanıtı tamamlanmayan ayrıntılar açık tutuldu. Harita çizgileri yaklaşık veya şematiktir.

Sayfalara göre kapsam · Kanıt metinleri · Kaynak politikası

Sayfalara göre kapsam

Kanıt metinleri ve sınırlar

DVA — Timeline of Australians and the Gallipoli Campaign

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

19/25 Şubat, 26 Şubat–3 Mart, 4 Mart ve 17 Nisan başlıkları okundu. Nusret tarihi ve mayın sayısı bu kronolojiden alınmadı; ilgili sayfadaki ayrı kanıtlar esas alındı.

Kanıt metni: The British submarine E15 was driven ashore by a strong current

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Birincil rapor çevrimyazısı okundu; özgün tarama karşılaştırması açık.

1 Temmuz 1915 deniz raporunun çıkarma planı Saros gösterisini; 20 Mayıs kara raporu ve deniz raporları komuta görevlerini anlatır. Çevrimyazı okundu; özgün gazete taraması karşılaştırılmadı. Aynı dosyada farklı tarihli raporlar bulunur.

Kanıt metni (ayrı bölümler): a demonstration in force · my Chief of Staff

AWM — G00197 / C1003295, kurtulanların fotoğraf kaydı

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Koleksiyon açıklaması okundu; gemi jurnalleriyle karşılaştırma açık.

Açıklamada Goliath için 13 Mayıs/Muavenet; Triumph için 25 Mayıs/U21; Majestic için 27 Mayıs/U21 verilir. Fotoğraf Mayıs 1915 tarihlidir; üç ayrı batış anının fotoğrafı değildir.

Kanıt metni: Triumph sunk by U21 on 25 May 1915, and Majestic sunk by U21 on 27 May 1915

AWM — H03947, ateşkeste gömme ekipleri

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Fotoğraf künyesi ve açıklaması okundu; ateşkes protokolü karşılaştırması açık.

Tarih alanı 24 Mayıs 1915. Görsel açıklaması gömme faaliyetini destekler; ateşkesin bütün şartları veya saatleri için emir belgesi değildir.

Kanıt metni: Australian burial parties burying Australian and Turkish dead during the armistice.

AWM — The landing, eğitim anlatısı

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

19 Mayıs saldırısı ve püskürtülmesi için kullanıldı. Metnin başka biyografik ve sayısal ifadeleri bu incelemeye aktarılmadı.

Kanıt metni: The Turks made a particularly heavy attack on 19 May

Gökhan Atmaca — Barbaros Hayreddin Zırhlısı, Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; atıf verdiği arşiv belgeleri tek tek açılmadı.

Batış tarihi ve denizaltı kimliği; Mart hareketleri ayrıca okunur. Kaynaktaki koordinat, personel ve mühimmat sayıları haritaya aktarılmadı.

Kanıt metni: gemi 8 Ağustos 1915’te İngiliz denizaltısı E-11 tarafından batırılmıştır.

Ahmet Diriker — Birinci Kerevizdere Muharebesi

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; atıf verilen harp kayıtları karşılaştırılmadı.

Haziran aşaması için kullanıldı. Madde, aynı olayın Fransız kaynaklarında farklı sıra numarasıyla adlandırıldığını belirtir.

Kanıt metni: 21-22 Haziran 1915 tarihinde gerçekleşen Birinci Kerevizdere

Ahmet Diriker — İkinci Kerevizdere Muharebesi

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; atıf verilen harp kayıtları karşılaştırılmadı.

Temmuz aşaması, adlandırma farklılığı ve sınırlı ilerleme/Osmanlı savunmasının tutunması ayrımı için kullanıldı. Ayrıntılı siper geometrisi çıkarılmadı.

Kanıt metni: 12 -13 Temmuz 1915 tarihinde gerçekleşen bu muharebe

Kültür ve Turizm Bakanlığı — 1915 kronolojisi

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

8–9 Ağustos ataması, 9/10/21 Ağustos ve 10 Aralık ayrılış satırları okundu. Atama, muharebe ve cepheden ayrılış farklı kayıtlardır. Diğer tarih satırları için toplu doğrulama yapılmadı.

Kanıt metni (ayrı bölümler): I. Anafartalar Zaferi kazanıldı. · II. Anafartalar Zaferi · Mustafa Kemal, Çanakkale Cephesi'nden ayrıldı.

DVA — Landing at Suvla Bay 6 to 15 August 1915

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

6 Ağustos başlangıcı, Stopford ve 15 Ağustos görevden alınması; yakın tepeler ile iç kesimdeki hedefler ayrılır. Kaynak başlığının kapsamı ilk çıkarma gecesinden geniştir.

Kanıt metni: British troops quickly secured the closest hills after the landing.

DVA — Battle of Sari Bair 6 to 21 August 1915

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Sarıbayır harekâtının geniş kapsamı ile Conkbayırı kesiti aynı tarih aralığı değildir. Zirveye çıkış, el değiştirme ve sonraki karşı saldırılar ayrı değerlendirilir.

Kanıt metni: The New Zealanders reached the summit

DVA — August Offensive on Gallipoli 6 to 29 August 1915

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Kanlısırt yerel sonucu, Ağustos harekâtının genel sonucundan ayrılır. Bağlantılı Lone Pine başlığı 6–10 Ağustos kapsamını kullanır; sitedeki 6–9 Ağustos aralığı kesin tek bitiş olarak sunulmaz.

Kanıt metni: At Lone Pine, the Australians achieved a measure of success

National Army Museum — Gallipoli campaign

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Trapped bölümü Scimitar Hill ve Hill 60 girişimlerinin başarısızlığını anlatır. İki mevkiyi aynı nokta saymak için kullanılmadı. Önceki sayfalarda bulunan kısa alıntı burada tekrarlanmadı.

Kanıt bölümü: Trapped; olay sayfasındaki önceki alıntı korunur.

DVA — Evacuation from Gallipoli 1915

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Arıburnu/Suvla tahliyesinin aşamaları, son gece, North Beach ve Ocak Helles çekilişi. Ekim komuta değişimi ve Monro önerisi de metinde bulunur.

Kanıt metni: The last party left in the early hours of 20 December from North Beach at Anzac.

Necmettin Alkan — Alman Kaynaklarına Göre Çanakkale Savaşı ve Zaferi, Belleten 80/289 (2016)

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma makalesi okundu; atıf verilen özgün belgeler tek tek karşılaştırılmadı.

Savunma dağılımı bölümünde Remzi/7. Tümen, Halil Sami/9. Tümen, Mustafa Kemal/19. Tümen ve Rafet/11. Tümen yer alır. Rafet kaydı tek başına Bele soyadını kanıtlamaz.

Kanıt metni: Albay Ali Remzi komutasındaki 7. Tümen

Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi — 33’üncü Piyade Alayı

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; atıf verilen özgün belgeler karşılaştırılmadı.

Anadolu yakasında 11. Tümen ve Weber/15. Kolordu bağı için kullanıldı. Birlik sayıları ile personel kimlikleri bu maddeden genişletilmedi.

Kanıt metni: Tuğgeneral Erich Weber’in komutanı olduğu 15’inci Kolorduda

Abdullah İlgazi, Mustafa Bıyıklı — Mehmet Vehip (Kaçi) Paşa’nın Çanakkale Muharebelerindeki Yeri ve Önemi, ATAM 28/82 (2012)

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma makalesi okundu; aktarılan emirlerin özgün taraması karşılaştırılmadı.

Güney Grubunda Weber’den Vehip’e geçiş ve göreve başlama incelendi. Bu kayıt Ocak 1916 komutasını kendiliğinden kanıtlamaz.

Kanıt metni: 8 Temmuz’da, yarımadaya gelerek yeni görevine başlayan Vehip Paşa

Selçuk Osmanoğlu — Cevat (Çobanlı) Paşa

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; özgün özlük ve emir belgeleri karşılaştırılmadı.

Müstahkem Mevkii ve kurmay başkanı ilişkisi, savunma planı; 29 Kasım 1914 mirliva terfisi maddede bulunur. Gün içindeki bütün saatler bu maddeyle doğrulanmış sayılmadı.

Kanıt metni: Miralay Cevat Bey ve Kurmay Başkanı Selahattin Adil Bey

Levent Ünal — Esad (Bülkat) Paşa

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; özgün emirlerle karşılaştırma açık.

Kolordu komutanlığı ve cephenin zaman içinde değişen sorumlulukları incelendi. Nisan görev dağılımı Aralık ayına otomatik taşınmadı.

Kanıt metni: Çanakkale Cephesi’nde Esat Paşa başlangıçta 3’üncü Kolordu Komutanı

Zekeriya Türkmen — Halil Sami Bey

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; özlük belgesi taraması karşılaştırılmadı.

Tümen görevi ve 1915 Haziranındaki görevden ayrılma süreci. Ölüm tarihi maddede kesin değildir; kesin ölüm bilgisi üretilmedi.

Kanıt metni: 9’uncu Tümen Komutanlığına Eylül 1914’de atanmıştır.

Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi — Türk Donanması

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Araştırma maddesi okundu; özgün arşiv belgesi karşılaştırması açık.

Merten ve Usedom görevleri için araştırma metnindeki ifade incelendi; 18 Martta kesin gözetleme yeri veya tek tek top idaresi kanıtı değildir.

Kanıt metni: Amiral Usedom, Sahil Topçu ve Torpil Birlikleri Müfettişi

AWM — William Birdwood, Dawn of the Legend

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Kolordu komutanlığı desteklenir; her günün komuta devri ayrı belge gerektirir.

Kanıt metni: led the ANZAC corps on Gallipoli

AWM — Burning Bridges

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Yazının girişinde 1. Avustralya Tümeni komutanı Bridges’in ağır yaralanması anlatılır. Yaralanma ile ölüm tarihi aynı olay değildir.

Kanıt metni: At Anzac on 15 May 1915

Manatū Taonga / NZHistory — Alexander Godley

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

25 Nisan tümen görevi için kullanıldı; sonraki tüm aylarda aynı komuta görevinin sürdüğünü kanıtlamaz.

Kanıt metni: he was in charge of the New Zealand and Australian Division

DVA — Gallipoli Campaign 1915

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Hunter-Weston/29. Tümen bağlantısı metinde bulunur. Sonraki kolordu görevi için ayrıca dönem raporları gerekir.

Kanıt metni: Led by General Aylmer Hunter-Weston, the British 29th Division

Fransız Kara Kuvvetleri TerreMag — Les Dardanelles, 1915 : une leçon utile

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Arama dizinindeki kurum özeti okundu; tam sayfa isteği zaman aşımına uğradı, özgün harekât belgesi açılmadı.

Fransız sefer kuvveti ve d’Amade bağlantısı; kuvvet sayıları veya ayrıntılı takvim aktarılmadı.

Kanıt metni: commandées par le général d’Amade

National Army Museum — Gallipoli campaign, Fransız kolordusu komutanı görsel açıklaması

Kaynağı aç

İnceleme: 2026-10-17 · Kurum metni okundu; özgün harp belgesiyle karşılaştırma açık.

Gouraud’nun genel görevi; başlangıç günü ve yaralanma ayrıntısı bu görsel açıklamasından çıkarılmaz.

Kanıt metni: commander of the French Corps in the Dardanelles