Dış tabyaların bombardımanı

Çanakkale’de adı konmuş deniz harekâtı bu gün başlar. Boğaz’ın ağzında iki giriş tabyası vardır: Rumeli yakasında Seddülbahir, Anadolu yakasında Kumkale. İçeride Kilitbahir’deki merkez tabyalar ve mayın hatları henüz bu günün hedefi değildir. Müstahkem Mevkii komutanı Cevat Bey’dir. Seddülbahir kesimi 9. Tümen’in sahasına girer; komutan Halil Sami Bey’dir. Kumkale kesimi 11. Tümen’in sahasıdır; komutan Rafet Bey’dir. Beşinci Ordu henüz kurulmamıştır.

İtilaf filosunun başında Amiral Sackville Carden vardır. Filo, Boğaz’a girmeden, ağızdan giriş tabyalarını bombardıman eder. Amaç, dış topları susturup içeri yol açmaktır. Tabyalar karşılık verir. Atış, giriş hatlarının ötesine, merkez tabyalara kadar bir zorlama değildir.

Gün, tabyaları yok etmez. Seddülbahir ve Kumkale ayaktadır. Mayın hatları durmaktadır. Filo Boğaz’ı geçemez ve Ege tarafına çekilir. Kalıcı bir karaya çıkma da yoktur; tahrip timleri bu günün işi değildir. O kısa çıkarmalar 25 Şubat’ta başlar.

Bu bombardıman, 18 Mart’taki büyük deniz muharebesinin önüdür. Arada tarama ve yeni atışlar olacaktır. 16 Mart’ta Carden komutayı bırakacak, deniz komutanı John de Robeck olacaktır. 18 Mart’ta batacak gemiler bu sayfanın konusu değildir. 19 Şubat’ta Boğaz geçilmez; harekât ağzın dışında kalır.

Haritadaki işaret Seddülbahir’dir. Kumkale, aynı ağzın Anadolu kapısı olarak bu günün diğer ucudur. İkisi birlikte giriş hattını tutar. Merkez, Kilitbahir’den itibaren içeridedir ve bu gün oraya girilmez.

Seddülbahir, Gelibolu’nun güney ucudur. Kumkale, Boğaz’ın Anadolu kapısıdır. İkisinin arası giriş hattıdır. Kilitbahir ve merkez tabyalar bu çizginin içerisindedir. 19 Şubat’ta filo o içeri hatta sokulmaz. Ateş, ağızdan giriş tabyalarına yönelir. Karşılık aynı ağızdan gelir. Gün bitince tabyalar Osmanlı’dadır, filo Boğaz’ın dışındadır. Bundan sonraki adı konmuş adım 25 Şubat’tır: dış tabyalar o gün susturulur ve tahrip timleri kısa süre karaya çıkar. 19 Şubat, o susturmanın öncesidir. Boğaz bu gün de geçilmez.